Cảnh báo rủi ro kỳ 5: Khách thuê dùng nhà sai mục đích, phi pháp và trách nhiệm của chủ nhà

Với chủ nhà, khách thuê trả tiền đúng hạn chưa chắc đã là khách thuê an toàn. Những năm gần đây, công an TP.HCM nhiều lần phát hiện nhà riêng, căn hộ cho thuê bị dùng làm nơi ở trái phép cho người nước ngoài, nơi đặt máy móc lừa đảo qua mạng hoặc kinh doanh trái phép. Khi đó, căn nhà bị niêm phong, khám xét, và chủ nhà phải làm việc với cơ quan chức năng.

Mức độ nghiêm trọng

RẤT CAO. Ngoài thiệt hại tài sản, chủ nhà có thể bị phạt hành chính, bị điều tra, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu biết mà vẫn cho thuê.

Dấu hiệu nhận biết

• Người thuê sẵn sàng trả giá cao hơn thị trường, trả trước nhiều tháng bằng tiền mặt, không mặc cả.
• Người đứng tên hợp đồng không phải người ở thực tế; số người ra vào nhiều hơn hẳn số người đã khai.
• Né tránh việc đăng ký tạm trú, khai báo lưu trú, không cho chủ nhà vào kiểm tra định kỳ.
• Che kín cửa sổ, lắp thêm khóa, camera riêng; nhiều máy tính, điện thoại, sim, thiết bị mạng.
• Hàng xóm phản ánh tiếng ồn, người lạ ra vào giờ khuya, mùi lạ.

Cách phòng tránh

• Kiểm tra căn cước hoặc hộ chiếu, thị thực của tất cả người sẽ ở, không chỉ người ký hợp đồng.
• Ghi rõ trong hợp đồng: mục đích sử dụng, số người ở, quyền kiểm tra định kỳ có báo trước, quyền đơn phương chấm dứt khi sử dụng sai mục đích.
• Đăng ký tạm trú cho người Việt và khai báo tạm trú cho người nước ngoài đúng hạn (có thể làm qua VNeID hoặc tại công an phường).
• Định kỳ ghé kiểm tra theo lịch đã thỏa thuận; hỏi thăm ban quản lý, bảo vệ, hàng xóm.
• Khi nghi ngờ, báo ngay công an phường thay vì tự xử lý.

Chuyện thật trên báo

Tháng 6/2026, Tuổi Trẻ đưa tin Công an TP.HCM khởi tố ba người về tội tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép. Một người thuê căn nhà ở phường Hiệp Bình với giá 45 triệu đồng/tháng, hợp đồng 2 năm, rồi để 42 người Trung Quốc ở trái phép, trong đó 4 người nhập cảnh trái phép, hưởng lợi 22 triệu đồng. Công an cảnh báo chủ nhà có thể bị xử lý hình sự nếu cho thuê mà không kiểm tra giấy tờ, không khai báo lưu trú hoặc biết mà vẫn cho thuê.

Tháng 4/2024, VnExpress đưa tin công an đột kích 6 căn hộ tại hai chung cư ở Tân Phú, tạm giữ 56 người trong một đường dây gọi điện báo 'trúng thưởng' rồi giao hàng thu tiền, thu lợi bất chính hơn 2 tỷ đồng mỗi tháng. Vụ việc cho thấy căn hộ chung cư bình thường cũng có thể bị dùng làm nơi hoạt động phạm pháp.

Căn cứ pháp lý cần biết

• Luật Nhà ở 2023, Điều 172: bên cho thuê được đơn phương chấm dứt hợp đồng khi bên thuê sử dụng nhà không đúng mục đích đã thỏa thuận (báo trước ít nhất 30 ngày).
• Bộ luật Dân sự 2015, Điều 480: bên thuê phải dùng tài sản đúng công dụng; nếu sai, bên cho thuê có quyền chấm dứt hợp đồng và đòi bồi thường.
• Luật Cư trú 2020 và Nghị định 282/2025/NĐ-CP (hiệu lực 15/12/2025, thay Nghị định 144/2021): không đăng ký tạm trú, không thông báo lưu trú có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền; tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi cá nhân.

Ready Care Homes bảo vệ khách như thế nào

• Sàng lọc khách thuê: kiểm tra giấy tờ tùy thân, thị thực, nơi làm việc của khách trước khi giới thiệu cho chủ nhà.
• Hợp đồng ghi rõ mục đích sử dụng, số người ở và quyền kiểm tra định kỳ của chủ nhà.
• Hướng dẫn và hỗ trợ đăng ký tạm trú, khai báo tạm trú cho khách nước ngoài ngay khi nhận nhà.
• Giữ liên lạc với ban quản lý tòa nhà; khi có dấu hiệu bất thường, báo chủ nhà và phối hợp với cơ quan chức năng.